چرخه باطل قیمت‌گذاری در بازار خودرو ایران؛ از افزایش قیمت کارخانه تا جهش دوباره در بازار

اگر هدف از افزایش قیمت‌ها، همگام‌سازی ارزش واقعی خودرو با قیمت کارخانه بوده، چرا هنوز تفاوت شدید بین کارخانه و بازار وجود دارد؟ پاسخ را باید در چند عامل کلیدی جستجو کرد:

یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت در بازار آزاد، عرضه قطره‌چکانی خودروسازان است. عرضه محدود باعث می‌شود تا تقاضا بر بازار آزاد فشار آورد و قیمت‌ها را بالا ببرد. در واقع، کاهش عرضه در کارخانه همان‌قدر که به نفع سودآوری تولیدکنندگان است، به نفع بازار دلالی هم عمل می‌کند.

در اقتصاد ایران که تورم و نوسانات ارزی هر روز بخش‌های مختلف را تحت تأثیر قرار می‌دهد، خودرو نه فقط کالای مصرفی که ابزار سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش دارایی تلقی می‌شود. همین امر باعث می‌شود حتی افزایش قیمت کارخانه نتواند مانع از رشد قیمت‌ها در بازار شود، زیرا تقاضا همچنان بالا می‌ماند.

تورم، نرخ ارز، افزایش هزینه قطعات و زنجیره تأمین، افزایش هزینه‌های تولید را به همراه داشته‌اند. خودروسازان ناچارند قیمت‌ها را افزایش دهند تا زیان‌های خود را پوشش دهند. سیستمی که در آن قیمت‌گذاری دستوری با واقعیت‌های هزینه‌ای همخوانی ندارد، نهایتاً به اختلاف قیمت دامن می‌زند.